Dini ve İslami Bilgiler | Allah yolunda

Yöneticilere Söz Taşıma ile İlgili Ayet ve Hadis

Yöneticilere Söz Taşıma ile İlgili Ayet ve Hadis

Yöneticiye söz taşımanın bir sakıncası var mıdır? Yöneticilere söz taşıma ile ilgili hadisler.

Bir kötülüğün yayılma endişesi gibi ciddi bir ihtiyaç olmadıkça halkın konuştuklarını iş başındaki yetkililere taşımanın yasaklanması ile ilgili ayet ve hadis.

DÜŞMANLIKTA BİRBİRİNİZE YARDIMCI OLMAYIN!

“Günah işlemekte ve düşmanlıkta birbirinize yardımcı olmayın!” (Mâide sûresi, 2)

Dinimiz, Müslümanların birbirleriyle çok sıcak ve samîmi bir dostluk ve dayanışma içinde olmalarını ister. Onların, birbirlerinin daha iyi ve takvâ üzere olmaları için gayret göstermelerini emreder. Günaha sevketmekte ve düşmanlık duygularıyla dinin belirlediği sınırları aşmakta birbirlerine destek olmalarını da açıkça ve kesin bir dille yasaklar.

Yaptırım gücüne sahip yöneticilere, halkın, yönetim hakkındaki düşünce ve sözlerini ulaştırmak, gereksiz yere ispiyonculuk yapmak toplumda birçok sıkıntının doğmasına sebep olur. Böyle bir hareket günah işlemekte ve düşmanlıkta yardımlaşma anlamı taşır. Bu ise yasaklanmıştır. Nitekim Nevevî merhum da açtığı başlıkta, “bir kötülüğün yayılması endişesi gibi ciddi bir ihtiyaç yokken iş başındakilere halkın sözlerini nakletmenin yasak olduğunu” belirtmektedir. Böyle bir ihtiyaç varsa, elbette kamunun selâmeti için istihbârât sağlamak gerekecektir ki bu da iyilik ve takvâda yardımlaşmak demek olur.

YÖNETİCİLERE SÖZ TAŞIMA İLE İLGİLİ HADİS

İbni Mesut radıyallahu anh‘den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

“Ashâbımdan hiç kimse, bir diğeri hakkında hoşlanmayacağım bir şeyi bana ulaştırmasın. Zira ben, gönül huzuru ile sizin yanınıza çıkmak istiyorum.” (Ebû Dâvûd, Edeb 28; Tirmizî, Menâkıb 63)

Hadisi Nasıl Anlamalıyız?

Resûl-i Ekrem Efendimiz, bir devlet başkanı olarak idare edenlerle idare edilenler arasında bulunması gerekli ilişkinin bir yönünü bu hadîs-i şerîflerinde ortaya koymaktadır. O da ashâbından hiçbir kimsenin, kendisine bir başka sahâbînin hoşa gitmeyecek bir iş veya sözünü nakletmemesidir.

Hadisin Tirmizî’deki rivayetinde, bir keresinde Efendimiz’in kendisine getirilen bir malı dağıttığı, iki kişinin de kendi aralarında “Bu taksimde Allah’ın rızâsı ve âhiret hesabı Hz. Peygamber tarafından dikkate alınmadı” diye söylendikleri, bu konuşmayı duyan İbn Mesut tarafından durumun Hz. Peygamber’e ulaştırıldığı bildirdirilmektedir. Bunun üzerine Efendimiz hem öfkelenmiş hem de üzülmüş ve “Beni kendi halime bırak” diye İbni Mesut’a çıkışmış, sonra da “Mûsâ’ya bundan daha ağırı söylendi de o sabretti” diye kendi kendisini teselli etmiştir.

Peygamber Efendimiz’in kendisine ulaştırılmasını yasakladığı söz veya işler, düzeltilmesi istenen herhangi bir aksaklıkla ilgili olmayanlardır. Umûma ait düzeltilmesi gerekli aksaklıkların haber verilmesi bu yasağa dahil değildir. Hatta görevdir. Bu tür olaylarda da şahısların değil, olaylar ve hataların üstü kapalı bir şekilde ulaştırılması uygun olur. Zaten Efendimiz, bizzat kendisinin muttali olduğu hataları duyurur fakat o hatayı işleyenleri açıklamazdı.

Bu hadîs-i şerîflerinde ise Efendimiz, bir yöneticinin ruhî durumunu dile getirmekte, haklarında bir çok şey söylenilen kimselere karşı gönül huzuru açısından yöneticilerin rahat olamayacağını, halbuki onların, halkın karşısına rahat bir şekilde çıkmalarının esas olduğunu ortaya koymaktadır.

Bazı âlimler bu hadisten, Efendimiz’in, ashâbından razı olarak dünyadan ayrılmak istediği, onlardan hiçbirine karşı içinde bir kırgınlık bulunmamasını arzu ettiği anlamını çıkarmışlardır.

Hadisten Öğrendiklerimiz

  • Doğması muhtemel bir kötülük söz konusu olmadıkça halkın işlerini yöneticilere ulaştırmak doğru değildir.
  • Şer’î veya içtimâî bir fayda bulunması halinde halkın düşünce ve sözlerini yöneticilere ulaştırmak bu yasağın dışındadır.
  • Peygamber Efendimiz, ashâb ve ümmetini her bakımdan faziletli davranmaya davet etmiştir.
  • Kaynak: Riyazüs Salihin, Erkam Yayınları

    REKLAM ALANI
    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ