Dini ve İslami Bilgiler | Allah yolunda

Cimri Koca ile İlgili Hadis

Cimri Koca ile İlgili Hadis

Ailesine karşı yükümlülüğünü yerine getirmeyen kocanın malından eşi, geçimlerini sağlamak için kocasının bilgisi dışında harcama yapabilir mi?

Âişe radıyallahu anhâ şöyle dedi:

Ebû Süfyân’ın hanımı Hind, Nebî sallallahu aleyhi ve sellem‘e:

– Ey Allah’ın Resûlü! Ebû Süfyân çok cimri bir adam. Onun haberi olmadan benim aldığım dışında bana ve çocuğuma yetecek derecede bir şey vermiyor. (Benim bu yaptığım doğru mu?) dedi. Hz. Peygamber de:

– “Örfe göre kendine ve çocuğuna yetecek kadar al!” buyurdu. (Buhârî, Büyû’ 95, Nafakât 4, Menâkıbü’l-ensâr 23; Müslim, Akdiye 7,8,9. Ayrıca bk. Nesâî, Kuzât 31; İbni Mâce, Cihâd 13)

Hadisi Nasıl Anlamalıyız?

Kocası Ebû Süfyan’ın Mekke fethi öncesinde Müslüman olmasının hemen ardından kendisi de Müslüman olan Hind Binti Utbe İbni Rebîa, Müslüman olduğu güne kadar azılı bir İslâm düşmanı idi. Bedir gazvesi’nde babası Utbe’nin Hz. Hamza tarafından öldürülmesi, yine aynı savaşta amcası Şeybe ve kardeşi Velid’in öldürülmüş olmaları onun Müslümanlara diş bilemesine sebep olmuştu. Uhud harbinde Vahşi’yi özel olarak tutup Hz. Hamza’yı şehid etmesini sağlamış ve intikam almak için Hz. Hamza’nın ciğerini ağzına alıp çiğnemiştir.

Müslüman olduktan sonra kendisi de Müslümanlara karşı duyduğu düşmanlığı itiraf etmiş ve Hz. Peygamber’e gelerek:

– Ey Allah’ın Resûlü! Allah’a yemin ederim ki şu dünyada senin hane halkın kadar zelîl ve perişan olmasını istediğim halk yoktu. Bugün ise şu dünyada senin hane halkın kadar aziz ve mutlu olmasını istediğim kimse yoktur, demiştir.

Hz. Hind, bazı rivayetlere göre bu görüşme esnasında bazılarına göre de bir başka zaman Efendimiz’e kocası Ebû Süfyân’ın, son derece eli sıkı, cimri bir kişi olduğunu, kendisine ve çocuklarına yetecek derecede harcama yapmadığını şikayet etmiş, kendisinin ondan habersiz olarak malından bir şeyler alıp harcadığını, bunun kendisi için bir vebâli olup olmadığını sormuştur. Hadisin bizi ilgilendiren yeri Hind’in, kocasını çok cimri, eli pek sıkı gibi vasıflarla zikretmesidir. Fetvâ almak için kişileri vasıflarıyla anmak gıybet değildir. Durumun belirlenebilmesi için zarûrîdir. Nitekim bu olayda da Hz. Peygamber, Hind’i böyle konuşmasından dolayı ikaz etmemiş, sorduğu soruya örfe uygun şekilde kocasının malından kendisi ve çocukları için harcama yapabileceği, bunun bir sakıncası olmadığı cevabını vermiştir.

Hadisten Öğrendiklerimiz

1. Fetvâ almak ve resmen şikâyette bulunmak için kişileri hoşlanmadıkları vasıflarıyla anmak câizdir. Bu gıybet değildir.

2. Koca, mahallin örfüne göre hanımının ve çocuklarının nafakasını temin etmekle yükümlüdür.

3. Ailesine karşı yükümlülüğünü yerine getirmeyen kocanın malından eşi, geçimlerini sağlamak için kocasının bilgisi dışında harcama yapabilir.

4. Dinen bir hükme bağlanmamış olan konularda örfe uyulur.

5. Gâib yani orada bulunmayan kimse hakkında  fetvâ verilebilir. Hüküm verilip verilemeyeceği ise tartışmalıdır. Kazâ ile fetvâ bu noktada birbirinden ayrılır. Fetvâ kişilerin dindarlığına hitabeder. Kazâ ise kanun gücüyle icrâ ve infâz edilir.

Kaynak: Riyazüs Salihin, Erkam Yayınları

REKLAM ALANI
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ